ਸਟਾਕ › ਕਲੋਜ਼ਿੰਗ ਸਟਾਕ ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ
ਕਲੋਜ਼ਿੰਗ ਸਟਾਕ ਦੀ ਵੈਲਿਊ ਕਿਵੇਂ ਲਾਈਏ
ਕਲੋਜ਼ਿੰਗ ਸਟਾਕ ਤੁਹਾਡਾ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕਿਉਂ ਬਦਲਦਾ ਹੈ, ਲਾਗਤ ਵਿੱਚ ਕੀ ਗਿਣੋ, ਅਤੇ ਵੇਟਿਡ ਐਵਰੇਜ ਅਤੇ FIFO ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇੱਕੋ ਉਦਾਹਰਣ ਦੋਵਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ।
ਕਲੋਜ਼ਿੰਗ ਸਟਾਕ ਦੀ ਵੈਲਿਊ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ
ਮੁਨਾਫ਼ਾ = ਵਿਕਰੀ − ਵੇਚੇ ਮਾਲ ਦੀ ਲਾਗਤ। ਵੇਚੇ ਮਾਲ ਦੀ ਲਾਗਤ = ਓਪਨਿੰਗ ਸਟਾਕ + ਖ਼ਰੀਦ − ਕਲੋਜ਼ਿੰਗ ਸਟਾਕ। ਭਾਵ ਕਲੋਜ਼ਿੰਗ ਸਟਾਕ ਉੱਤੇ ਲਾਇਆ ਹਰ ਰੁਪਈਆ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਇੱਕ ਰੁਪਈਆ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ: ਵੱਧ ਵੈਲਿਊ ਉਹ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਹੋਇਆ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਘੱਟ ਵੈਲਿਊ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਲੁਕਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਮੂਲ ਨਿਯਮ: ਲਾਗਤ ਜਾਂ ਵਿਕਣ ਦੀ ਕੀਮਤ, ਜੋ ਘੱਟ ਹੋਵੇ
ਇਨਵੈਂਟਰੀ ਦਾ ਅਕਾਊਂਟਿੰਗ ਸਟੈਂਡਰਡ (ICAI ਦਾ AS 2, Valuation of Inventories) ਸਟਾਕ ਦੀ ਵੈਲਿਊ ਲਾਗਤ ਜਾਂ ਨੈੱਟ ਰੀਅਲਾਈਜ਼ੇਬਲ ਵੈਲਿਊ, ਜੋ ਘੱਟ ਹੋਵੇ, ਉੱਤੇ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਨੈੱਟ ਰੀਅਲਾਈਜ਼ੇਬਲ ਵੈਲਿਊ = ਜਿਸ ਕੀਮਤ ਤੇ ਵਿਕਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਵੇਚਣ ਦਾ ਖ਼ਰਚਾ ਘਟਾ ਕੇ। ਪੁਰਾਣਾ, ਖ਼ਰਾਬ ਜਾਂ ਫ਼ੈਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਮਾਲ ਆਪਣੀ ਲਾਗਤ ਤੋਂ ਘੱਟ ਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਤਦ ਉਹ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ਤੇ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਲਾਗਤ ਵਿੱਚ ਕੀ ਗਿਣੋ
- ਟ੍ਰੇਡ ਡਿਸਕਾਊਂਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖ਼ਰੀਦ ਦੀ ਕੀਮਤ, ਅਤੇ ਮਾਲ ਨੂੰ ਦੁਕਾਨ ਜਾਂ ਗੋਦਾਮ ਤੱਕ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਭਾੜਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖ਼ਰਚੇ।
- GST ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਇਨਪੁਟ ਟੈਕਸ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਲੈਂਦੇ ਹੋ (GST ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਵਜੋਂ ਵਾਪਸ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ)। ਜੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੰਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ, ਤਾਂ ਭਰਿਆ GST ਲਾਗਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਲਾਗਤ ਕੱਢਣ ਦੇ ਦੋ ਆਮ ਤਰੀਕੇ
AS 2 ਫ਼ਰਸਟ-ਇਨ ਫ਼ਰਸਟ-ਆਊਟ (FIFO) ਜਾਂ ਵੇਟਿਡ ਐਵਰੇਜ ਕੌਸਟ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਟੂਲ ਵੇਟਿਡ ਐਵਰੇਜ ਵਰਤਦਾ ਹੈ: (ਓਪਨਿੰਗ ਸਟਾਕ ਦੀ ਵੈਲਿਊ + ਖ਼ਰੀਦ ਦੀ ਵੈਲਿਊ) ÷ (ਓਪਨਿੰਗ ਮਾਤਰਾ + ਖ਼ਰੀਦੀ ਮਾਤਰਾ)।
ਉਦਾਹਰਣ
ਓਪਨਿੰਗ ਸਟਾਕ 10 ਬੋਰੀਆਂ × ₹1,000 = ₹10,000। ਖ਼ਰੀਦ 20 ਬੋਰੀਆਂ × ₹1,200 = ₹24,000। ਔਸਤ ਲਾਗਤ = ₹34,000 ÷ 30 = ₹1,133.33 ਪ੍ਰਤੀ ਬੋਰੀ। 9 ਬੋਰੀਆਂ ਬਚੀਆਂ ਹੋਣ ਤਾਂ ਕਲੋਜ਼ਿੰਗ ਸਟਾਕ = 9 × ₹1,133.33 = ₹10,199.97।
FIFO ਵਿੱਚ ਬਚੀਆਂ 9 ਬੋਰੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਨਵੀਂ ਖ਼ਰੀਦ ਦੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ₹1,200 ਤੇ: ₹10,800। ਦੋਵੇਂ ਤਰੀਕੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇੱਕ ਚੁਣੋ ਅਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਉਹੀ ਰੱਖੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤਰੀਕਾ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਕਦੋਂ ਕੰਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ
ਸਾਲ ਦੇ ਅਕਾਊਂਟ ਲਈ 31 ਮਾਰਚ ਦੀ ਸਟਾਕ ਸਮਰੀ ਲਓ (ਤਾਰੀਖਾਂ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ 31 ਮਾਰਚ ਰੱਖੋ)। ਕੈਸ਼ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਲਿਮਿਟ ਉੱਤੇ ਬੈਂਕ ਅਕਸਰ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਸਟਾਕ ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਮੰਗਦੇ ਹਨ; ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦਿਨ ਦੀ ਇਹੀ ਸਮਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਬੈਂਕ ਦਾ ਮੰਗਿਆ ਫ਼ਾਰਮੈਟ ਵੇਖ ਲਓ।